Wanneer werd 'sterk zijn' eigenlijk onze standaard?

"Jij kan dat wel.""Jij bent altijd zo sterk.""Jij regelt dat wel."

Het zijn complimenten die veel vrouwen regelmatig te horen krijgen. Ook ik heb ze jarenlang beschouwd als een teken dat ik het goed deed. Tot ik me begon af te vragen wanneer "sterk zijn" eigenlijk een verwachting werd in plaats van een keuze.

Want hoe vaker mensen ervan overtuigd zijn dat jij alles aankunt, hoe kleiner de kans wordt dat iemand nog vraagt hoe het écht met je gaat. Sterke vrouwen krijgen vaak bewondering, maar opvallend weinig hulp. Alsof veerkracht betekent dat je geen grenzen meer hebt.

De onzichtbare verantwoordelijkheid

Veel vrouwen dragen een onzichtbare mentale rugzak. Op het werk nemen ze verantwoordelijkheid, thuis organiseren ze het gezin, ze onthouden afspraken, denken vooruit, lossen problemen op en zorgen ervoor dat alles blijft draaien. Vaak zonder dat iemand zich daar echt bewust van is.

Dat is niet noodzakelijk omdat iemand hen die rol oplegt. Velen nemen ze spontaan op. Ze zijn gewend om vooruit te denken, om gaten op te vullen en om verantwoordelijkheid te dragen. Dat wordt bovendien vaak beloond. Collega's waarderen hen omdat ze betrouwbaar zijn, vrienden omdat ze altijd klaarstaan en familie omdat ze "alles geregeld krijgen".

Het probleem ontstaat wanneer die rol geen keuze meer is, maar een vanzelfsprekendheid wordt. Wanneer iedereen ervan uitgaat dat jij het wel oplost, wordt het steeds moeilijker om zelf nog aan te geven dat het eigenlijk te veel wordt.

Perfectionisme is zelden een talent

Perfectionisme wordt nog vaak gezien als een positieve eigenschap. Alsof het simpelweg betekent dat je kwaliteitsvol werkt of hoge standaarden hebt. In werkelijkheid is perfectionisme veel complexer.

Voor veel vrouwen is het geen streven naar perfectie, maar een poging om fouten te vermijden, kritiek voor te zijn of het gevoel te krijgen dat ze eindelijk "goed genoeg" zijn. Daardoor wordt een eenvoudige taak al snel iets wat eindeloos verfijnd moet worden. Een e-mail wordt drie keer nagelezen, een presentatie kan altijd beter en een vrije avond voelt pas verdiend wanneer alles op de to-dolijst is afgevinkt.

Op korte termijn levert dat vaak mooie resultaten op. Op lange termijn vraagt het echter een enorme hoeveelheid mentale energie.

De valkuil van people pleasing

Hetzelfde geldt voor people pleasing. Het klinkt onschuldig, alsof je gewoon een behulpzaam persoon bent. Maar vaak betekent het dat je systematisch de behoeften van anderen belangrijker maakt dan die van jezelf.

Je zegt "ja", terwijl je eigenlijk "nee" voelt. Je neemt nog een extra taak op je omdat je niemand wilt teleurstellen. Je probeert conflicten te vermijden en houdt rekening met iedereen, behalve met jezelf.

Ironisch genoeg word je daar vaak voor geprezen. Mensen vinden je flexibel, behulpzaam en betrokken. Alleen zien ze niet hoeveel energie het kost om voortdurend beschikbaar te zijn.

Hoe beter je wordt in zorgen voor anderen, hoe minder zichtbaar het wordt dat jij zelf ook zorg nodig hebt.

Grenzen zijn geen teken van egoïsme

Veel vrouwen ervaren grenzen aangeven als iets ongemakkelijks. Alsof "nee" zeggen automatisch betekent dat je iemand teleurstelt. Toch zijn grenzen geen muren die anderen buitensluiten. Ze geven juist duidelijkheid over wat jij nodig hebt om gezond en duurzaam te kunnen functioneren.

Grenzen beschermen niet alleen je tijd, maar ook je energie, je aandacht en uiteindelijk jezelf. Ze maken je niet minder betrokken, minder ambitieus of minder zorgzaam. Integendeel. Ze zorgen ervoor dat je ook op lange termijn iets kunt blijven betekenen voor de mensen rondom jou.

En wat heeft dit met leiderschap te maken?

Meer dan je misschien denkt.

We associëren leiderschap nog vaak met functies, verantwoordelijkheden of hiërarchie. Maar écht leiderschap begint veel eerder. Het begint bij de manier waarop je leiding geeft aan jezelf.

Kun je keuzes maken die niet alleen goed zijn voor anderen, maar ook voor jou? Durf je grenzen aan te geven? Kun je erkennen dat je niet altijd sterk hoeft te zijn? Kun je verantwoordelijkheid nemen zonder jezelf voortdurend voorbij te lopen?

Voor mij is dat de essentie van vrouwelijk leiderschap. Niet harder werken of nog meer dragen, maar leren onderscheiden wat werkelijk belangrijk is en bewust kiezen waar je je energie aan besteedt.

Misschien is de krachtigste leider niet degene die altijd alles aankan, maar degene die ook durft te tonen dat kwetsbaarheid en professionaliteit perfect naast elkaar kunnen bestaan.

Een vraag om mee af te sluiten

Sta vandaag eens stil bij het compliment dat je het vaakst krijgt.

Ben jij "degene die altijd alles regelt"? "De sterke vrouw"? "Iemand die nooit opgeeft"?

Vraag jezelf vervolgens af of dat compliment je vandaag nog helpt, of dat het je onbewust gevangen houdt in een rol waar je al veel te lang aan probeert te voldoen.

Misschien hoef je niet minder sterk te worden. Misschien mag je jezelf gewoon toestemming geven om niet altijd sterk te hoeven zijn.